PB L 387 van 20201117, blz. 8

Uitvoeringsbesluit (EU) 2020/1729 van de Commissie van 17 november 2020 betreffende de monitoring en rapportage van antimicrobiële resistentie bij zoönotische en commensale bacteriën en tot intrekking van Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU (Kennisgeving geschied onder nummer C(2020) 7894) (Slechts de tekst in de Engelse taal is authentiek) (Voor de EER relevante tekst)

DE EUROPESE COMMISSIE,

Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie,

Gezien Richtlijn 2003/99/EG van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van Richtlijn 92/117/EEG van de Raad1, en met name artikel 4, lid 5, artikel 7, lid 3, artikel 8, lid 3, en artikel 9, lid 1, vierde alinea,

Overwegende hetgeen volgt:

(1) Krachtens Richtlijn 2003/99/EG zijn de lidstaten verplicht erop toe te zien dat de monitoring vergelijkbare gegevens oplevert over het vóórkomen van antimicrobiële resistentie (AMR) bij zoönoseverwekkers en, wanneer deze gevaar opleveren voor de volksgezondheid, bij andere verwekkers.

(2) Richtlijn 2003/99/EG bepaalt ook dat de lidstaten de tendensen en bronnen van AMR op hun grondgebied evalueren en daarover jaarlijks aan de Commissie een verslag toezenden met alle gegevens die overeenkomstig die richtlijn zijn verzameld.

(3) Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU van de Commissie2 bevat gedetailleerde voorschriften voor de geharmoniseerde monitoring en rapportage van AMR bij zoönotische en commensale bacteriën. Die voorschriften zijn van toepassing tot en met 31 december 2020.

(4) In haar mededeling aan de Raad en het Europees Parlement van 29 juni 2017, “Een Europees “één gezondheid”-actieplan tegen antimicrobiële resistentie”3, heeft de Commissie zich ertoe verbonden de EU-uitvoeringswetgeving inzake het bewaken van AMR in zoönotische en commensale bacteriën in boerderijdieren en voedsel, en met name Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU, opnieuw te bekijken, om nieuwe wetenschappelijke ontwikkelingen en de behoeften aan gegevensverzameling mee te kunnen nemen.

(5) Van 2015 tot en met 2018 heeft de Commissie in de lidstaten een reeks audits uitgevoerd om de uitvoering van Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU door de bevoegde autoriteiten te evalueren. In een overzichtsverslag4 waarin deze reeks audits werd samengevat, werd gewezen op bepaalde problemen waarmee de lidstaten bij de uitvoering werden geconfronteerd en waarmee de Commissie rekening moet houden bij de herziening van Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU.

(6) Op 5 juni 2019 heeft de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) een wetenschappelijk verslag gepubliceerd met de titel “Technical specifications on harmonised monitoring of antimicrobial resistance in zoonotic and indicator bacteria from food‐producing animals and food”5. In het verslag worden aanbevelingen gedaan voor specifieke aanpassingen van het huidige monitoring- en rapportagesysteem voor AMR, zoals vastgesteld in Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU, om doeltreffend te reageren op de voortdurend veranderende dreiging van AMR en om te zorgen voor continuïteit bij de beoordeling van toekomstige tendensen op het gebied van AMR vanaf 2021. Met name worden aanpassingen aanbevolen met betrekking tot de populaties voedselproducerende dieren of levensmiddelencategorieën die moeten worden bemonsterd, het te volgen bemonsteringsplan, de op AMR te testen bacteriesoorten en de door de voor het testen op AMR aangewezen laboratoria te hanteren analysemethoden.

(7) Om vergelijkbare en betrouwbare gegevens over AMR te kunnen blijven verkrijgen, is het belangrijk rekening te houden met de aanbevelingen van het wetenschappelijk verslag van de EFSA van 5 juni 2019 bij het vaststellen van de meest relevante combinaties van bacteriesoorten, voedselproducerende diersoorten en levensmiddelen die vanaf 2021 in de geharmoniseerde monitoring en rapportage van AMR moeten worden opgenomen. Het is ook passend de lasten voor de bevoegde autoriteiten van de lidstaten zo veel mogelijk te beperken, met name door bekende problemen bij de uitvoering aan te pakken en de AMR-monitoring toe te spitsen op biologische monsters of bacterie-isolaten die zijn verzameld in het kader van bestaande nationale bestrijdingsprogramma’s.

(8) Volledigegenoomsequencing is een veelbelovende techniek ter vervanging van conventionele fenotypische tests in microbiologie en wordt wereldwijd steeds vaker gebruikt. Momenteel kan echter slechts een beperkt aantal lidstaten voor AMR-monitoring stelselmatig gebruikmaken van volledigegenoomsequencing. Daarom is het passend het gebruik van volledigegenoomsequencing als alternatief voor de conventionele fenotypische technieken alleen op vrijwillige basis toe te staan, maar technische voorwaarden op te leggen aan volledigegenoomsequencing om de vergelijkbaarheid van de gegevens te waarborgen.

(9) AMR is een wereldwijde bedreiging die zich makkelijk over grenzen heen kan verspreiden. Om de coördinatie te verbeteren en meer inzicht te krijgen in de manier waarop het effect van AMR wereldwijd kan worden verminderd, is het daarom van essentieel belang dat in de Unie ingevoerde levensmiddelen ook aan AMR-monitoringvoorschriften worden onderworpen.

(10) Teneinde te zorgen voor continuïteit van de geharmoniseerde monitoring en rapportage van AMR door de lidstaten na de periode waarop Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU betrekking heeft, moet dit besluit met ingang van 1 januari 2021 van toepassing worden.

(11) Omwille van de juridische duidelijkheid moet Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU worden ingetrokken.

(12) De in dit besluit vervatte maatregelen zijn in overeenstemming met het advies van het Permanent Comité voor planten, dieren, levensmiddelen en diervoeders,

HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:

Artikel 1 - Onderwerp en toepassingsgebied

1.
Dit besluit bevat geharmoniseerde voorschriften voor de periode 2021‐2027 voor de monitoring en rapportage van antimicrobiële resistentie (AMR) die de lidstaten moeten uitvoeren overeenkomstig artikel 7, lid 3, en artikel 9, lid 1, van Richtlijn 2003/99/EG alsmede bijlage II, punt B, en bijlage IV bij die richtlijn.
2.

De monitoring en rapportage van AMR hebben betrekking op de volgende bacteriën:

  1. a) Salmonella spp.;
  2. b) Campylobacter coli (C. coli);
  3. c) Campylobacter jejuni (C. jejuni);
  4. d) commensale Escherichia coli (E. coli) als indicatororganisme;
  5. e) Salmonella spp. en E. coli die de volgende enzymen produceren:

    1. i) extended-spectrum-β-lactamasen (ESBL’s);
    2. ii) AmpC-β-lactamasen (AmpC’s);
    3. iii) carbapenemasen (CP’s).

3.
De monitoring en rapportage van AMR kunnen betrekking hebben op commensale Enterococcus faecalis (E. faecalis) en Enterococcus faecium (E. faecium) als indicatororganisme.
4.

De monitoring en rapportage van AMR heeft betrekking op de volgende voedselproducerende dierpopulaties en levensmiddelen:

  1. a) slachtkuikens,
  2. b) legkippen,
  3. c) mestkalkoenen,
  4. d) runderen jonger dan één jaar,
  5. e) mestvarkens,
  6. f) vers vlees van slachtkuikens,
  7. g) vers vlees van kalkoenen,
  8. h) vers vlees van varkens,
  9. i) vers vlees van runderen.
5.
De lidstaten monitoren en rapporteren AMR in specifieke combinaties van bacteriën/antimicrobiële stoffen/populaties voedselproducerende dieren en daarvan afgeleid vers vlees overeenkomstig de artikelen 3 en 4.

Artikel 2 - Definities

Voor de toepassing van dit besluit zijn de volgende definities van toepassing:

  1. a) de definities in Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad6;
  2. b) de definities in Verordening (EG) nr. 2073/2005 van de Commissie7;
  3. c) de definities in Verordening (EG) nr. 853/2004 van het Europees Parlement en de Raad8;
  4. d) de definities in Verordening (EG) nr. 2160/2003 van het Europees Parlement en de Raad9;
  5. e) de definities in Richtlijn 2003/99/EG;
  6. f) de definities in Verordening (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad10;
  7. g) onder “ter slacht aangeboden partij” wordt verstaan een groep dieren van hetzelfde beslag, die samen onder dezelfde omstandigheden zijn gehouden en op dezelfde dag naar het slachthuis zijn gestuurd.

Artikel 3 - Bemonsteringskader en analysen

1.
De lidstaten bemonsteren de verschillende populaties voedselproducerende dieren en daarvan afgeleid vers vlees als bedoeld in artikel 1, lid 4, en testen de daaruit verkregen bacterie-isolaten op antimicrobiële gevoeligheid overeenkomstig de technische voorschriften van deel A van de bijlage.
Voor de monitoring van Salmonella spp. bij slachtkuikens, legkippen en mestkalkoenen mogen de lidstaten echter bacterie-isolaten gebruiken die reeds zijn verkregen in het kader van de in artikel 5 van Verordening (EG) nr. 2160/2003 bedoelde nationale bestrijdingsprogramma’s.
2.

De nationale referentielaboratoria voor AMR of andere laboratoria die overeenkomstig artikel 37 van Verordening (EU) 2017/625 door de bevoegde autoriteit zijn aangewezen, zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van:

  1. a) het testen op antimicrobiële gevoeligheid van bacterie-isolaten, zoals bedoeld in lid 1, overeenkomstig de technische voorschriften van de bijlage, deel A, punt 4;
  2. b) de specifieke monitoring op ESBL-, AmpC- of CP-producerende E. coli overeenkomstig de bijlage, deel A, punt 5;
  3. c) de alternatieve methode als bedoeld in de bijlage, deel A, punt 6.

Artikel 4 - Jaarlijkse AMR-verslaglegging en evaluatie

De lidstaten brengen elk jaar aan de Commissie verslag uit over de resultaten van hun AMR-monitoring, overeenkomstig de voorschriften van de bijlage, deel B.
Ook evaluaeren de lidstaten de jaarlijkse monitoring op AMR en nemen die evaluatie op in het verslag over de tendensen en bronnen van zoönoses, zoönoseverwekkers en antimicrobiële resistentie als bedoeld in artikel 9, lid 1, van Richtlijn 2003/99/EG.

Artikel 5 - Publicatie van de gegevens

De Europese Autoriteit voor voedselveiligheid publiceert de nationale, op basis van isolaten verkregen kwantitatieve gegevens over antimicrobiële resistentie en de overeenkomstig artikel 4 gerapporteerde resultaten van de analysen.

Artikel 6 - Intrekking

Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU wordt ingetrokken.

Artikel 7 - Toepassing

Dit besluit is van toepassing met ingang van 1 januari 2021.

Artikel 8 - Adressaten

Dit besluit is gericht tot de lidstaten.
Gedaan te Brussel, 17 november 2020.

Voor de Commissie

Stella Kyriakides

Lid van de Commissie


  1. PB L 325 van 12.12.2003, blz. 31.

    (terug)
  2. Uitvoeringsbesluit 2013/652/EU van de Commissie van 12 november 2013 betreffende de monitoring en rapportage van antimicrobiële resistentie bij zoönotische en commensale bacteriën (PB L 303 van 14.11.2013, blz. 26).

    (terug)
  3. COM(2017) 339 final.

    (terug)
  4. DG(SANTE) 2019‐6789.

    (terug)
  5. EFSA Journal 2019;17(6):5709.

    (terug)
  6. Verordening (EU) 2017/625 van het Europees Parlement en de Raad van 15 maart 2017 betreffende officiële controles en andere officiële activiteiten die worden uitgevoerd om de toepassing van de levensmiddelen- en diervoederwetgeving en van de voorschriften inzake diergezondheid, dierenwelzijn, plantgezondheid en gewasbeschermingsmiddelen te waarborgen, tot wijziging van de Verordeningen (EG) nr. 999/2001, (EG) nr. 396/2005, (EG) nr. 1069/2009, (EG) nr. 1107/2009, (EU) nr. 1151/2012, (EU) nr. 652/2014, (EU) 2016/429 en (EU) 2016/2031 van het Europees Parlement en de Raad, de Verordeningen (EG) nr. 1/2005 en (EG) nr. 1099/2009 van de Raad en de Richtlijnen 98/58/EG, 1999/74/EG, 2007/43/EG, 2008/119/EG en 2008/120/EG van de Raad, en tot intrekking van de Verordeningen (EG) nr. 854/2004 en (EG) nr. 882/2004 van het Europees Parlement en de Raad, de Richtlijnen 89/608/EEG, 89/662/EEG, 90/425/EEG, 91/496/EEG, 96/23/EG, 96/93/EG en 97/78/EG van de Raad en Besluit 92/438/EEG van de Raad (verordening officiële controles) (PB L 95 van 7.4.2017, blz. 1).

    (terug)
  7. Verordening (EG) nr. 2073/2005 van de Commissie van 15 november 2005 inzake microbiologische criteria voor levensmiddelen (PB L 338 van 22.12.2005, blz. 1).

    (terug)
  8. Verordening (EG) nr. 853/2004 van het Europees Parlement en de Raad van 29 april 2004 houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (PB L 139 van 30.4.2004, blz. 55).

    (terug)
  9. Verordening (EG) nr. 2160/2003 van het Europees Parlement en de Raad van 17 november 2003 inzake de bestrijding van salmonella en andere specifieke door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers (PB L 325 van 12.12.2003, blz. 1).

    (terug)
  10. Verordening (EU) 2019/6 van het Europees Parlement en de Raad van 11 december 2018 betreffende diergeneesmiddelen en tot intrekking van Richtlijn 2001/82/EG (PB L 4 van 7.1.2019, blz. 43).

    (terug)